Đi để biết mình còn sống

Saturday, 11 June 2011 Posted by Vân Nguyễn

Không phải là rock fan, nhưng tôi bắt đầu nghe nhiều và yêu Linkin Park từ những năm cấp ba. Tôi không quan tâm nhóm nhạc đó gồm những ai, tiểu sử từng thành viên thế nào, thậm chí cả thể loại âm nhạc họ chơi thuộc dòng nào. Tôi nghe họ nhiều vì đó là thời gian tôi hay tức giận. Mỗi khi giận dữ, tôi khóa trái cửa phòng, bật nhạc to hét cỡ, và tìm thấy giữa những lộn xộn thanh âm của trống, guitar, giọng hát, giọng gào, đàn organ, và vô số các hiệu ứng âm thanh khác tôi không rõ tên, một chút an ủi. Đôi khi tôi để mình khóc lả đi trong tiếng nhạc, những dòng nước mắt mặn chát chảy xuống môi khi những tiếng hét chói lói đập vào tai. Giống như một người tìm thấy yên bình trong dông bão, hay so sánh hợp mốt hơn, như gấu Po tìm thấy sự thanh thản của tâm hồn giữa những dòng kí ức đau đớn và giữa tên bay đạn lạc. Tôi tìm thấy dịu dàng khi để mình chìm ngập trong âm nhạc của Linkin Park. Họ là cơn bão của tôi, xoa dịu cơn giận dữ trong tôi. Và rồi tôi tĩnh tâm lại.

Lâu lắm rồi không mở Somewhere I belong ra nghe, hay ít ra là không nghe theo kiểu ngày xưa, nghe để thấy cơn giận của mình trào ra trong những âm thanh đấy. Bởi vì cũng lâu lắm rồi, từ cái thời kì sóng gió tôi suốt ngày thấy bị ức chế, bị kìm kẹp, bởi quá nhiều những con người có quyền với cuộc đời tôi, bây giờ mới lại mở Somewhere I belong ra để ở chế độ repeat, không biết làm gì hơn để chờ sự giận dữ của mình nguội dần.
Khi tôi không muốn nghe những gào thét trong chính đầu mình, nghe người khác gào thét là cách duy nhất tôi biết để tự xoa dịu. Để những âm thanh được cụ thể hóa, để cái nguồn cơn giận dữ được cảm nhận như một thứ gì đó ở bên ngoài.

Tôi ghét bị điều khiển. Ghét bị kìm giữ. Ghét bị quyết định hộ cách mình sống. Bốn năm xa nhà, trong nỗi nhớ mờ mịt chỉ có những điều tốt đẹp được giữ lại và trở nên lung linh như ngọn lửa lập lòe đó, tôi thực sự đã quên mất là cuộc sống mình đã từng bị kìm kẹp thế nào.
Tôi thèm đi đến, hoặc trở về, cái nơi không ai quan tâm tôi sống ra sao, ăn mặc thế nào, đi về lúc mấy giờ.

Khó chịu dồn nén nhiều sẽ gây nên mệt mỏi. Tôi chán cái chỗ người ta, bao gồm cả người lạ và người thân, tự cho mình cái quyền nhận xét về cơ thể tôi, cách chọn trang phục của tôi, cách ăn nói của tôi, cách sống của tôi. Sự quan tâm, sự tò mò, họ nhân danh những cảm xúc đó để coi tôi như một vật thể tùy nghi đánh giá. Tôi chán cái chỗ người ta xét nét và phán xét bất cứ điều gì tôi làm, luôn định vị tôi trong mối tương quan với họ, cao hơn hoặc thấp hơn, đặt ra tiêu chuẩn những điều tốt đẹp họ nghĩ tôi nên làm, thể hiện việc hoạch định tương lai cho tôi bằng những câu hỏi tọc mạch bản thân họ không hề liên quan đến câu trả lời.

Trong sự khó chịu của mình, tôi vẫn nghĩ được rằng Việt Nam là xã hội cộng đồng, đó chẳng phải là điều tôi đã từng thèm khát đấy sao? Và gia đình, nơi chốn an toàn nhất, dĩ nhiên cũng là nơi những mối ràng buộc làm tôi thấy ngộp thở nhất.
Khi ở xa, tôi đã luôn nghĩ mình là con người của gia đình. Bây giờ, khi ở nhà, tôi lại muốn đi. Tôi nhớ tự do, dù tự do đó phải trả giá bằng rất nhiều cô đơn.

Nhưng mà có lẽ, phải đi thì mới biết mình còn sống. Cứ thế này, có lẽ chết mòn mất.

Hình ảnh đáng yêu

Tuesday, 7 June 2011 Posted by Vân Nguyễn

Sáng.
Thư viện Hà Nội một ngày tháng 6, phòng đọc đầy ắp các bạn học sinh sinh viên. Ở phòng đọc thiếu nhi, các em nhỏ mặt mũi bầu bĩnh xinh xắn ngồi ngay ngắn yên lặng đọc sách rất say sưa. Không nghịch ngợm, trêu đùa nhau, không gây mất trật tự, mỗi em như đang đắm chìm trong thế giới riêng mình với những trang sách. Bạn đứng thần người nhìn các em qua cửa kính 5 phút. Nếu đất nước có những thế hệ ham đọc như thế này, chắc chắn sẽ lớn mạnh.
Tối.
Mưa rầm rập đổ xuống. Mưa được 15' thì đường bắt đầu ngập, chủ yếu vì mưa sớm chưa kịp dọn rác. Dưới đường có 2 nhân viên vệ sinh mặc áo vàng đội mũ bảo hiểm dùng tay không móc xuống cống để gom rác rến cho vào hai cái giỏ. Họ còn đi ra giữa dòng xe đang nườm nượp để vớt vài mảnh nilon trôi dạt. Một lúc cống được thông, nước thoát nhanh hẳn. Hai con người lặng lẽ làm việc giữa màn mưa xối xả. Công việc vừa vất vả, vừa nguy hiểm, nhưng mang lại lợi ích cho bao nhiêu người (cụ thể là nếu nước vào, cả nhà bạn sẽ phải chổng mông lên tát, lau và dọn. Nếu đất nước có những con người hết lòng vì công việc thế này, chắc chắn sẽ sạch sẽ.
Ngày kết thúc với hai hình ảnh rất đáng yêu như vậy.
Ảnh minh họa tuy không liên quan đến nội dung bài viết nhưng cũng là một hình ảnh đáng yêu :D

Must keep my dream alive

Monday, 6 June 2011 Posted by Vân Nguyễn

After a month sending out applications, posting job profile online, making all kinds of connection and trying various options, most importantly, being rejected and mostly ignored, today I have an offer from Action Aid for a 3 month –contract of an internship position at a ridiculously low-pay rate of 120k VND/day (about 5 dollars).
As much as I am disappointed, I will try not to be discouraged. This is another kind of battle. I must not stop believing and must keep my dream alive. 

Politics - Religion

Thursday, 2 June 2011 Posted by Vân Nguyễn

1. “Religion and politics should be avoided in daily conversations, especially first acquaintance.” It’s a rule of thumb for basic communication I suppose people all know, intellectually and intuitively. Even for those who think asking about income, weight and age is fine, like my mother, it doesn’t sound right to talk about these two topics. But why?
Because religion and politics have to do with what a person considers right and wrong. They are the core values that organize and orient the whole world view of an individual. But they are subjective and can’t be argued. Apart from a small number of scientific facts, the rest of what people normally think about as “truth” is not objective and can’t be proved simply because they are based on different grounds. These personal, culturally diverse, constantly changing and varied across time and space values are what make human human.
Religion and politics, as the two umbrellas whose shades cover the most fundamental values of a human life, indeed can’t be separated, if you can broaden their meanings. By religion here I don’t mean specific belief in certain figures, and by politics I don’t mean a firm conviction in one and only one party. Religion is a way of life, it governs how you live. Politics is a matter of moral conviction, it governs how you think. You can’t “know” this god is real, but you “believe”. The same idea applies to politics. You think you “know” the good? Well, you have plenty of time to think again.
There is no neutrality when it comes to these two realms. It may not occur to you that you are choosing a position, but you are. Every time I write “Not applicable” and “Prefer not to tell” under “religion” and “politics” sections, I can’t help but wondering “is it really true I don’t have any religious and political beliefs?” To not know about, and not care about Allah, for example, makes me not an Islam. Isn’t it a position already? To withhold my support to any side in a war tellingly expresses my reluctance to put my trust in either of them. Resistance and struggle speak a lot, but a middle position reveals a point of view also.
There are times you must make a choice, like in a war. There is no way out. There is no refusal. You can fight with one side or the other. You can flee. You can seek refuge in a third party. Whatever you do or not do is a decision.

2. I have always been concerned with the lack of interest in politics among Vietnamese youth. Im not an exception, for I don’t know and don’t care to remember who is the current Prime Minister, the Secretary of the Party, and a bunch of other positions I can’t quite tell their roles and duties. I have never voted, because I don’t believe in it. But I do maintain a genuine interest in the country’s history and politics.
When I bring myself to face with the question of Vietnam’s history, often I feel like standing in front of a thick fog. I try to see through but too many things, events, people have been buried by time, wars, efforts to erase and reconstruct the course of history by the winners, all in all, matters both from both conscious humans and indifferent nature. Of course I am aware that no such thing as transparent and honest history exists, for whenever history is presented, it is clouded by personal viewpoint and prejudice, regardless of how forceful the presenter tries to be neutral. All I wish for is access to a rich and clear range of views from various perspectives. Unfortunately, this humble wish has never been fulfilled.
What is Vietnam exactly? All the images associated with these two words I can draw from my mind now associated with the Kinh people. There is very little place for other 53 ethnic minority groups to contribute their voices. What have the Vietnamese done to the Champa civilization? What about the border war with the Chinese in the 80s? Not to mention the whole American war, the fight between Communism and Democracy, or whatever it is. How has the French colonialism changed our perception? There is a strong effort to not touch on these matters, to name a few, let alone openly discuss them in the mainstream. People avoid them, not only because they have been taught to stay away from politics, but also because they are sensitive, they can bring troubles. Under the regime, people have learnt to not only to avoid talking, but also to avoid thinking about politics. I want to think, but struggle with a meager resource. I want to understand, but can’t possibly form my view without taking into account conflicting matters.

3. For the past few days, Vietnamese have been discussing the two islands and Chinese violation of with increasing heat. The thing about politics is you can’t prove, and each side firmly believe they are right. I once talked with a Tibetan man and listened to him described how the Chinese have maltreated his countrymen and how his family has suffered, together with many others. They are vicious. I then talked to a Chinese friend, a young and promising man, and he, as many Chinese, just sincerely cared about the Tibetan as a whole as a stray-away brother, who have wandered too far from the family and now should be summoned so that the big brother can help his little one develop and grow. Resistance is very unnecessary and regretful, but as a good big brother, the Chinese will do what they must to fulfill their duty to the stubborn little one who doesn’t know what is good for himself.
Another time, I listened to my professor; a great intellectual Indian man described how Cambodia and Laos are just like India, could be and should be just another province of India. Likewise, American voted in a survey, the majority of them agreed that Canada should be another state, it will be much better for both than the current condition. Of course Canadians were outraged. Within Canada, the Quebecois once almost gained independence and tore themselves out of the country. Australia thinks New Zealand is nothing but their extension. The latter hate it. This conflict is nothing new.
The situation is old. But I just hope it’s time to for us to think politics, to make a choice, to choose a stand.
As for me, I still admire the Chinese culture. I want to dig deep into it. And I can’t help but hearing the repeating rhythm of this verse in my mind: “Things come and go. This existence is evanescent.” I guess it’s my religious philosophy. And it is interfering with my attempt to involve in politic matters.

2/6

Wednesday, 1 June 2011 Posted by Vân Nguyễn

1.      Th 6 tuần trước, bạn lần đầu tiên đi dự một đám cưới với tư cách là khách mời, chứ không phải con cháu chắt chút chit của khách mời hoặc một trong hai bên cô dâu chú rể. Chưa bao giờ cái ý niệm về việc lập gia đình nó sầm sập lao đến gần bạn như thế, vì đấy cũng là lần đầu tiên bạn đi ăn cưới một người bạn bằng tuổi mình.
Khi ngồi lọt thỏm giữa một bàn mười người, trong đó tám người còn lại xa lạ, ai nấy lặng lẽ xoay xoay cái bàn kính để gắp thức ăn, thi thoảng có bà mẹ giục đứa con ăn nhanh lên còn về đi học, bạn đã tự hỏi sự viên mãn của tình yêu đôi lứa được thể hiện chỗ nào?
Khi nhìn ra xung quanh và thấy ai nấy gắp, và, uống, không ngẩng lên khi bố cô dâu phát biểu, chỉ dừng đũa khi đoàn tùng cô dâu chú rể đi từng bàn chúc rượu, bạn không hiểu người ta nhìn thấy kết quả của một mối tình đẹp đẽ lãng mạn chỗ nào?
Khi quan sát đoàn người lũ lượt kéo đến ăn, rồi lếch thếch kéo nhau về, bắt tay vài cái gọi là, trên mỗi mâm số thức ăn thừa lại quá nửa, và trong số những thực khách của bữa cơm bụi giá cao đó, không có bao nhiêu người biết rõ cô dâu hoặc chú rể, số người biết câu chuyện tình yêu của họ chắc chắn rất nhỏ, và số người sẽ gặp lại họ, duy trì mối quan hệ với họ với tư cách một đôi vợ chồng, tất nhiên còn nhỏ hơn nữa, bạn băn khoăn về ý nghĩa của tất cả những sự ăn uống, trao quà, nhận quà, mở champagne, phát biểu, chúc rượu, những thứ lúc làm không ai để ý nhưng không thể không làm.
Ý nghĩa của lễ cưới, ý nghĩa của việc ăn uống không phục vụ mục đích làm đầy cái dạ dày đó là gì?
Thức ăn là thứ người ta chia sẻ khi muốn tỏ ý hòa hiếu, kết thành bạn bè. Trong xã hội Ấn Độ phân tầng khắt khe, chỉ có những người có cùng cấp bậc mới được ngồi ăn với nhau. Có nghĩa là, lúc người ta ngồi xuống cùng một mâm cơm để ăn uống, đó là hành động bày tỏ anh và tôi, chúng ta cùng chung địa vị.
Hoặc cùng chung gia đình, như trong trường hợp một đám cưới.
Trong buổi tiệc đó, chúng ta có họ hàng của ít nhất bốn bên: bố mẹ cô dâu, bố mẹ chú rể. Họ lại mời bạn bè làng xóm đến ăn, để chứng minh cho sự kết giao của mình. Như thế, đám cưới là sự kết nối của hai gia đình, không phải hai cá nhân.
Sau đó, cô dâu và chú rể mỗi người sẽ có thêm vô số người vừa xa lạ nay bỗng trở thành họ hàng. Việc một gia đình đón nhận thêm một thành viên (con dâu, con rể) không dừng lại ở bản thân thành viên đó. Gia đình kia đã đón nhận cả một gia đình khác mà thành viên mới kia thuộc về. Hai dòng họ mở ra, trao đổi, đón nhận, và từ đó tạo ra một gia đình nhỏ mới, giống như hai vòng tròn nước giao thoa với nhau tạo ra một vòng tròn nhỏ hơn, cứ thế cho đến khi không còn phân biệt được đâu là vòng tròn ban đầu.
Kèm theo đó là trách nhiệm, rất nhiều trách nhiệm với rất nhiều con người.
Ngồi trong đám cưới đó, bạn không thấy cái hân hoan của một tình yêu được trọn vẹn. Bạn chỉ thấy rùng mình sợ hãi với những câu “sống bên nhau trăm năm”, bởi vì đấy là một lời cam kết khủng khiếp. Bạn là con của bố mẹ suốt đời, nhưng đấy không phải sự lựa chọn, vì thế nó không phải cam kết. Có gì chắc chắn là bạn đã chọn đúng người, và cam kết kia sẽ không đè nghiến bạn như một gánh nặng trong tương lai có thể không xa lắm? Một quyết định có thể sai, nhưng bạn chịu quá nhiều ràng buộc và sức ép, không thể phá bỏ nó. Đáng sợ.
2.      Bạn có sẵn sàng bỏ lại tất cả sau lưng vì tình yêu không? Câu hỏi có vẻ như được cất lên trong phim Hàn. Bạn biết một người đã trả lời có cho câu hỏi ấy,  rất dũng cảm và kiên cường. Một cô bạn, sinh ra và lớn lên ở Hội An, trong suốt những năm tháng tồn tại của đời mình đã sống và làm việc vì gia đình. Sau đó, gặp và yêu một anh người Canada, đi theo chồng về vùng quê hẻo lánh, hầu như không có người Việt Nam và không có động lực sống nào khác ngoài người chồng. Ngày ngày cô bạn ấy nghĩ về gia đình, những đứa em, ba mẹ, những món ăn, và tất cả những điều cô đã có thể có nếu không đi theo tình yêu ấy, ngay cả sự tự do và độc lập, cũng như cảm giác mình là người có ích.
Bạn không hiểu tình yêu lớn thế nào thì sẽ đủ để người ta bỏ lại những người là đại diện cho lẽ sống của mình, để đi đến một chỗ hoàn toàn lạc lõng và xa lạ, để đối chọi với nỗi cô đơn người chồng dù gì vẫn thuộc về nền văn hóa khác và có lẽ không thể hiểu hết. Bạn không hiểu quyết định đó khó khăn đến mức nào, bởi vì bạn biết những người Việt sang Canada vì lý do chính trị, kinh tế, học vấn, hoặc tương lai tốt đẹp cho con cái, nhưng chưa từng biết ai chỉ bấu víu vào mỗi tình yêu để đi. Hơn nữa, ở quê nhà, sau nhiều năm tháng bươn chải vất vả, cô bạn đó đã vun vén được một cuộc sống tạm gọi là sung túc, và không có gì để thèm khát ở đất Canada vừa lạnh vừa sỏi đá, chỉ trừ niềm an ủi là tình yêu của một con người.
Đấy là  một chuyện tình lãng mạn, không phải theo cái cách một anh Tây da trắng cưới một cô gái quê, hoàng tử và Lọ Lem, mà lãng mạn ở quyết định dũng cảm của cô bạn kia.
Khi hỏi hai cô gái, mà có lẽ nên gọi là hai người phụ nữ thì đúng hơn, cái gì đã giúp họ chắc chắn vào quyết định của mình, điều gì đã khiến họ đồng ý làm vợ, làm thế nào họ biết được người đàn ông đó là người có thể sống cả đời, bạn nhận được câu trả lời gần giống nhau. Vì anh ấy hiểu mình. Vì anh ấy làm mình thấy tin tưởng. Vì anh ấy làm cho mình có cảm giác rằng, dù cho có chuyện gì xảy ra, anh ấy vẫn sẽ giải quyết được.
Tuyệt nhiên không có đề cập đến tình yêu.
3.      Như vậy có nghĩa là trong quyết định đi đến hôn nhân, tình yêu đóng vai trò thứ yếu. Tất nhiên tình yêu ở đây không phải là những cảm giác nhớ nhung giận hờn cồn cào cháy bỏng. Khi người ta yêu nhau đủ nhiều để cưới, những cảm giác đó là hệ quả của tình yêu. Sai lầm của bạn năm 18 tuổi là bạn đã dùng những cảm giác kia để đo đếm tình yêu, coi nó là thước đo và chất dẫn cháy, chứ không biết nhớ nhung phải đi sau thì tình yêu đấy mới là bền chặt.
Không phải vô cớ mà người ta gọi nhau là “bạn đời”, chứ không phải “người yêu đời”. Bạn có thể không yêu nhau, nhưng người yêu không thể không là bạn. Nếu có thể yêu một người mình tin tưởng, thấy an tâm, và chia sẻ được, thì đó chính là người thích hợp.
Cả hai cô bạn của bạn đều đã gặp được người như thế. Một người bạn lớn yêu mình. Và tình bạn ấy là cái để người ta cùng nhau gánh vác được những trách nhiệm với gia đình của nhau sau khi cưới, bạn nghĩ thế, còn tình yêu, nó chỉ là cái ngọn lửa hấp dẫn sớm cháy tối tàn thôi.