Somewhere I belong

Sắp đến mùa cưới, cứ mỗi ngày mở facebook lên là thấy một đến hai bạn thông báo cưới, đi chọn váy cưới, chụp ảnh cưới, hoặc được tag vào những thư mời đám cưới tràn lan. Ngoài cưới thì còn có bầu, ảnh chụp bụng bầu, tin nhắn hỏi thăm bà bầu, ảnh, video, note và status cập nhật em bé biết làm trò này trò kia. Không ngày nào là mình không được nhắc nhở về việc bạn bè của mình đang nô nức chuyển sang một giai đoạn khác của cuộc đời. Lần nào mình cũng cảm thấy như họ đang ùn ùn kéo nhau lên một toa tàu chạy băng băng về phía trước, chạy đến đâu thì mình không biết, nhưng mình cứ đứng nhìn họ xô đẩy nhau hí hửng lên tàu nhưng không đi theo, mà tụt lại đằng sau ở sân ga, khi mà con tàu đã nhanh chóng chuyển bánh và sẽ không quay trở lại nữa. Ai nhanh chân thì nhảy lên, con tàu đang lao rất nhanh trên đường ray sẽ dừng lại chóng vánh, đủ để những ai muốn đi thì hấp tấp leo lên, rồi lao về phía trước, và chỉ chạy một chiều thôi, không có vé khứ hồi.

Nhiều khi mình cứ tự hỏi, những người mà đang ào ạt cưới xin, rồi sinh con đó, họ có suy nghĩ thật kĩ về việc mình đang đi đâu không, về việc họ sẽ không thể quay trở lại như cũ, và quyết định đó sẽ ảnh hưởng đến rất nhiều người, chứ không riêng gì bản thân họ. Mình thì vẫn tự thấy mình là một đứa vắt mũi chưa sạch, thế mà bao nhiêu người bằng tuổi mình đã làm mẹ trẻ con rồi. Nhiều người bảo "cờ đến tay ai người đấy phất", tức là có chuẩn bị bao nhiêu cũng không đủ, cứ đến lúc sự việc xảy ra thì sẽ tự nhiên làm được. Có người còn bảo "hôn nhân như xổ số", tức là có hẹn hò tìm hiểu bao lâu cũng không đủ, phải đến lúc cưới mới biết được con người thật của nhau, lúc đấy thì xấu hay tốt cũng phải chấp nhận, nên là như xổ số, dù yêu mười năm hay một tháng rồi cưới cũng không khác gì.

Mình không bị thuyết phục lắm bởi cả hai luận điểm đấy. Mình cũng không đồng ý với việc cứ đến một độ tuổi nhất định là người ta phải làm một việc nhất định, kiểu như "hai lăm rồi lấy chồng đi còn gì nữa", bởi vì ai cũng thế nên mình phải thế. Và tất nhiên mình cực lực phản đối việc có con khi chưa sẵn sàng cả về tinh thần, độ chín chắn, sự hiểu biết và quan trọng vô cùng là tài chính. Mình luôn nghĩ về con cái như một life-long project, sẽ cần rất nhiều đầu tư, không thể cứ đẻ ra một cái là xong, thế là có một người góp mặt hít oxy nhả cacbonic trên đời.

Thế nhưng vẫn không thể tránh khỏi cảm giác khó hiểu, ngày xưa mình đi học, chúng bạn cũng đi học, mình ra trường, các bạn cũng ra trường, thế mà tại sao bây giờ các bạn đã rất sẵn sàng và hăm hở để nhảy lên tàu lao về một chỗ mình không biết, mà mình thì vẫn chẳng mảy may có mong muốn lên tàu cùng các bạn?

Khi làm một điều gì đó vì không biết hậu quả sẽ thế nào là liều lĩnh, còn khi đã biết hậu quả, và biết rằng mình không thích hậu quả đó nhưng vẫn làm, thì là dũng cảm.

Mình không thích đóng gói đồ đạc cho những chuyến đi xa, đi gần thì không nói làm gì, chỉ cần những thứ tối thiểu đủ dùng, nhưng khi rời xa một nơi chốn trong một thời gian dài, dù là về hay đi, thì cũng không dễ dàng gì để mang theo tất cả những thứ mình muốn. Vật lộn để nhét đống quần áo lôi từ các tủ ra vào hai cái va li, kéo lên cái cân lò xo cũ đã thấy chưa hết chỗ quần áo đã quá cân rồi, nữa là còn giày dép, túi xách, và bao nhiêu loại đồ dùng khác. Cứ phải đặt lên đặt xuống, lôi ra lôi vào, cân đo đong đếm xem cái nào nên mang theo, cái nào không, thật là tốn thời gian và hành hạ cảm xúc; bởi vì việc đấy đồng nghĩa với gán một giá trị cho từng vật, vì rõ ràng cái nào cần thiết hơn, gắn bó hơn sẽ được mang đi, cái nào ít cần, đã cũ, sẽ không dùng đến thì bị bỏ lại. Mình không thích đo đếm. Mà đồ đạc đã thế, còn bao nhiêu kỉ niệm, thương yêu, kí ức, làm sao ôm trọn để quẩy túi kéo đi theo mình trong cuộc hành trình nửa vòng trái đất được?

Mỗi lần dọn phòng và phải vứt bớt đồ đi, hoặc lôi những đồ cũ ra xem, mình lại thấy bồi hồi. Bản chất hoài niệm thích ôm khư khư quá khứ, cộng với đức tính tốt gia truyền là vô cùng tiết kiệm, lại được bổ sung thêm các kiến thức hiện đại về việc tái chế và vấn đề rác thải với môi trường, mình rất ít khi vứt đồ đi (đến giấy đã viết một mặt mình giữ lại làm nháp, thói quen từ lúc mới đi học, đến giờ cũng tích được cả chục cân). Thế nên mỗi khi gói ghém và buộc phải định giá trị cho những đồ vật gắn bó với mình, bao giờ mình cũng buồn.

Lần này mình cũng buồn. Buồn hơn nữa vì lần này mình đã biết điều gì đang chờ đợi phía trước. Khi sắp mất cái gì thì người ta luôn thấy nó đẹp. Tất lẽ dĩ ngẫu mình ngồi ăn cơm cũng đau đáu việc chẳng mấy chốc nữa đói rã họng lết xác về nơi trọ cũng sẽ phải lọc cọc ăn mì gói, chứ không có cơm dẻo canh ngọt dọn sẵn trên bàn, rồi mẹ sẽ hâm nóng lại thức ăn giúp trong khi mình chỉ việc ngồi chén tì tì. Mình đi ngoài đường cũng thầm tiếc nuối những hàng sinh tố, chè cháo nhan nhản vỉa hè, nơi mình có thể sà vào bất cứ lúc nào để kiếm cái ăn và nhìn những người khác đang vô tư sung sướng với miếng ngon của họ, mà cám cảnh cho một ngày không xa mình sẽ phải vào những siêu thị máy lạnh ro ro với hàng hóa ngồn ngộn và vô hồn để mua hoa quả lạnh ngắt và heo héo nếu muốn làm một cốc sinh tố mà mình sẽ ngồi một mình ở một xó nào đó để gặm nhấm. Ngay cả một cái vuốt tóc khe khẽ của người yêu cũng đủ làm mình trào nước mắt, nghĩ đến những lúc sẽ chỉ có thể sờ vào cái màn hình lạnh băng mà tưởng tượng ra hơi ấm của một con người. Và cứ thế, cứ thế..

Ra đi lần này, mình thật không biết tại sao. Ngày xưa thì rõ là muốn khám phá bản thân, muốn xem giới hạn của mình ở chỗ nào. Lần này, không biết bao nhiêu lần mình tự hỏi tại sao mình lại rời bỏ khi mọi thứ đều đang chạy ro ro ngon lành thế này. Mình muốn làm freelance để tự do như cánh chim trời, thì bây giờ là lúc mình đã đứng hơi vững, đủ để có việc làm nối tiếp đều đặn, nhiều khi thậm chí còn hơi ngợp với số lượng công việc bay về và phải tự dặn lòng học cách nói "không". Tình yêu rất ổn, bạn bè đều có mối quan tâm riêng, nhưng đủ để dăm bữa nửa tháng gặp nhau cười nói hỉ hả. Gia đình mình thì chưa bao giờ hết êm ả và mẫu mực, và hầu như lần nào nói chuyện với thằng em trai mình cũng cười rúc rích. Nên là mình cũng tiếc. Tiếc những offer phải từ chối vì "lúc đó tôi không còn ở Việt Nam nữa". Tiếc cuộc sống đang vừa bắt đầu có vẻ đi vào guồng quay nhịp nhàng theo đúng ý mình muốn. Tiếc những ngày rất thoải mái này, khi mình được mọi người khen và yêu quý. Nhưng lại nghĩ đến "when you have to choose between what is right and what is easy"..Mình đang dần đi vào quỹ đạo của "easy". Sau khoảng thời gian đầu vật lộn để tìm kiếm, kết nối, thích nghi lại, học hỏi cách làm việc, xác định nhu cầu của bản thân, mình đã uốn nắn những thứ xung quanh mình theo cách mình muốn, tất nhiên cũng nhờ vào sự thuận lợi của những mối quan hệ mình có từ bạn bè và gia đình, cái đó không thể phủ nhận được. Nhưng bây giờ nếu cứ thế này thì mình sẽ rất nhàn hạ, đường đã vạch ra, cứ thế mà đi.

Thỉnh thoảng vừa uốn éo tránh người tránh xe mình vừa tự hỏi không biết mùa hè này mình đã làm gì, hoặc khi có một ý nghĩ dẫn đến sự kiện nào đó, mình không thể nhớ ra nổi việc đấy xảy ra vào mùa hè năm nay hay mùa hè năm ngoái.  Hai mùa hè bận rộn của những công việc freelance được nối bằng một công việc full time chán ngắt mình chẳng có ấn tượng gì trừ chuyến đi Nghệ An hai tuần, nên khoảng thời gian từ tháng 10 đến hết tháng 4 trong đầu mình gần như một khoảng trắng, nếu cố moi ra chỉ là những ngày đến căn phòng ẩm thấp bên trong bảo tàng, ngồi trước cái máy tính, làm việc riêng của mình và chẳng thích thú gì với những office drama xảy ra như cơm bữa. Nhưng hai mùa hè mình làm quá nhiều thứ, hết dự án nghiên cứu này đến dự án nghiên cứu kia chồng chéo lên nhau, đến nỗi mọi thứ cứ nhòe mờ vào nhau hết cả. Tất nhiên là mình thích sự bận rộn hơn.

Nhiều người hỏi mình có định ở lại không, có định học tiếp tiến sĩ không. Mình chẳng có câu trả lời nào cho họ, vì bản thân mình không có kế hoạch gì cả. Có nhều chuyện không phải cứ ngồi nghĩ là ra. Với cả, ngay lúc này, hoặc đúng ra là từ trước đến nay, mình cũng chẳng biết mục đích của việc đi học tiếp là gì, tại sao phải đi học. Đành rằng mình thích học thật, nhưng chưa bao giờ hết nghi ngờ rằng thật ra mình nộp đơn xin đi học chẳng qua vì đấy là thứ "mọi người đều thấy nên làm". Sẽ được ngưỡng mộ, được khen, được công nhận, túm lại là một thứ áp lực xã hội về con đường "đúng đắn". Cứ ở vị trí đấy, làm việc đấy, thì phải tiếp tục như thế đấy. Cũng có thể vì mình nghĩ đến chuyện đi học như giải pháp tình thế trốn tránh cuộc sống bế tắc của đời đi làm mà trong những lúc suy nghĩ rối rắm, mình không thấy lối thoát nào cả, chính vì thế nên khi đã giải quyết được bế tắc đấy, như ngay lúc này, mình cảm thấy việc đi học không phải là một lựa chọn quá hấp dẫn nữa.

Thế nên mình không dũng cảm, dù mình đang chuẩn bị làm một điều mà sẽ mang lại rất nhiều thứ mình không thích. Không những thế mình còn hèn kém nữa, vì mình đã để cho áp lực xã hội điều khiển. Chưa hết, mình cũng nghĩ ngắn, bởi vì đáng lẽ ra mình nên hiểu rằng (mặc dù biết, nhưng từ biết đến ngấm vào đầu là khoảng cách xa) bế tắc trong công việc là điều không thể tránh khỏi, và ai cũng cần cả thời gian, nỗ lực và giúp đỡ từ bên ngoài để vượt qua bế tắc đấy. Trong trường hợp của mình là cần thời gian để xây dựng network, nỗ lực để làm người ta biết đến mình, và giúp đỡ từ bạn bè và người thân để giới thiệu cho những mối ngon mà trục vớt. Thay vì tin vào nguyên lý đó và cắm đầu lao đi, mình đã lăn tăn và vội vã rẽ sang hướng khác để trốn tránh sự bế tắc ở trước mặt.

Hoặc có thể nói tất cả là tại duyên. Thế là đỡ phải nghĩ nhiều.

Hôm nay lúc ngồi trong một văn phòng ở tầng 14, đánh mắt trộm ra ngoài cửa sổ, đầu óc lơ mơ bên tai vang vang những câu trả lời của chị giám đốc đang được phỏng vấn, tự dưng nhớ ra ấn tượng đầu tiên của mình khi đặt chân lên Canada. Trước nay mình cứ nghĩ đấy là mùi đồ ăn nhanh xộc thẳng vào mũi trong sân bay, nhưng giờ mới nghĩ ra, đấy là bước thứ hai thôi. Bước đầu tiên là bầu không khí sạch tinh tươm và vô trùng, đến nỗi cảm thấy hơi loãng và trống rỗng.

Vì mình ở Hà Nội, nên không khí lúc nào cũng có mùi gì đó, và những mùi ấy không phải nói văn hoa, nhưng đúng là "hơi thở của cuộc sống". Chẳng khi nào mình không được nhắc nhở về không gian xung quanh. Mùi khói xe khét lẹt, mùi mỳ xào thơm phức, mùi nước hoa sực nức trong thang máy, mùi nhựa đường cháy hăng hăng giữa trưa, mùi hoa dâu da xoan man mát lúc sáng sớm, thậm chí là mùi "viêm cánh" ngào ngạt của một anh giai đang bám hai tay lên thanh ngang và đu đưa người theo nhịp lắc của xe buýt. Cuộc sống thở ra đủ thứ mùi như vậy, nên mình không thể nào xao nhãng nó.

Không khí ở Canada trong lành, hẳn rồi, nhưng nó không giống cái trong lành ở miền quê ở Việt Nam, khi vẫn có mùi thơm của lúa non, mùi phân trâu trên đường, mùi mít chín đang tỏa hương nhè nhẹ, ví dụ thế. Bây giờ nghĩ lại, mình thấy không khí Canada hơi giống trong bệnh viện, có thể đến từ vô vàn những hộp đựng nước rửa tay khô được lắp đặt ở mọi nơi mọi chỗ, từ việc người ta chạm khẽ vào nhau cũng rối rít xin lỗi, từ những chiếc xe ô tô không xả khói đen kịt. Mình đã từng cảm thấy không khí đó không chứa đựng sự sống, cho dù nó đẹp.

Có bạn bảo mình là từ hồi về nhà trông có sức sống hẳn lên, mặt mũi tươi tỉnh rạng rỡ. Những bức ảnh chụp ở Canada cũng cười toe toét, nhưng chắc cái việc cứ lầm lũi đi đi về về, chẳng yêu ai và cũng chẳng ai yêu mình, nó ngấm vào người, không thể giấu được. Thời kì 4 năm ở đó mình thật sự không có nhiều điều thú vị, không quen biết nhiều người thú vị, đã ù lì và chây lười đi rất nhiều. Nghĩ lại và nghĩ đến chuyện quay trở lại những tháng ngày như thế thấy rất sợ.

Sau cái cảm giác hả hê (hoặc thỏa mãn) vì cuối cùng mình cũng đạt được cái muốn đạt, lại là cái sự băn khoăn, lo lắng, và cảm giác sợ hãi điều mơ hồ chưa biết đến ở phía trước. Hình như mình chưa bao giờ hăm hở ra đi, cũng chưa bao giờ khát khao đến chỗ nào đến mức vui sướng khi được đến đó. Thế mà chẳng hiểu sao lại cứ ép mình phải đi. Bao nhiêu lần rồi, vẫn chưa khác gì cả.

Không phải vì mình quá thích cuộc sống của mình bây giờ, hay quá quyến luyến quê nhà. Chỉ là mình vốn chưa bao giờ dễ thay đổi hay dễ thich nghi với môi trường mới, nên nghĩ đến việc sẽ lại tốn bao nhiêu thời gian và năng lượng để làm quen và thấy gắn bó với một chỗ mới là lại thấy oải. Không những tạo đựng tình cảm mới đã khó, mà giữ gìn tình cảm cũ cũng khó. Mình chỉ sợ cái ngày mà không yêu người khác, nhưng gặp lại người yêu cũng thấy nhạt nhẽo và nguội lạnh, không biết như thế có buồn hơn không.

Chỉ còn hơn tháng nữa thôi. Lại bắt đầu thấy sợ rồi.

1. I love you when I was caught in a rain. I called and you arrived 1.5 hour later and drove me home. The ride that often takes 20 minutes took another 1.5 hour because of flood and traffic jam everywhere. You didn't complain a single word. I knew you would come again, and again, whenever I call, to bring me home.


2. I love you when you dropped me off in front of my house after an evening we spent together. As I turned around to ring the bell, I felt your eyes on me. I knew you didn't want to leave.

3. I love you when you played with my ankle chain as we sat and talked with your mother and sister in your grandmother's house.

4. I love you when we were next to each other and I was talking nonsense, suddenly you turned to me and said: "Your eyes are brown. They are so beautiful". That was enough to leave me speechless.

5. I love you when I was having a terrible headache because of the intense summer heat and work-related stress, you sent me a text message that said "Im thinking of you and I love you".

6. I love you when I got mad at you, you totally gave in and said "Yell at me however you want. Im listening".

7. I love you when you told me that you love my family and want to be a part of it.

8. I love you when you couldn't sleep well while I was away for 3 weeks, but you didn't say a word until I came home because you didn't want to make me worry.

9. I love you because you never stop me from pursuing what I like, because we both want to work from home and free ourselves from offices, because we share the same ideals of parenting methods, because you would be the kind of husband who doesn't mind sharing housework with his wife.

10. I love you because when I can't sleep at 1am after drinking 2 big cups of green tea, all I think about is You.

Since I started Ke Chuyen, I haven't written in English. There are days like this, when I wake up with an absolute resolution that I will write something, only to end up not writing anything and couldn't sleep. Even though I have tried everything, jot down notes, write as thoughts come and go, read other people's writings, relax, do something , do exercise, talk to my mom, make and drink smoothie, in short, everything that is normally suggested to overcome writer's block. But still, I couldn't write.

I am wondering if it's because I haven't gathered enough raw materials, or because I am just stuck. No, the answer might be simpler than that. Not everything is story, there is also thoughts, ideas, discussions, things that happen in between and never go anywhere. My problem at the moment is, I have gathered many little stories, but they are not big enough to stand alone, and yet I don't know how to weave them together to make one big story. Stories are great, but you don't always run into a great one every other day.

So I figure that while I wait for a good story to come along, I just need to record my thoughts, as I have usually done, and hopefully a story will emerge sooner or later. I need to switch too. There are certain differences in writing English and writing in Vietnamese. Yesterday at a talk, a Vietnamese writer said her book was written in English, and translated back into Vietnamese, even though it is done by the same person, the gaps between the two languages sometimes make the Vietnamese version inadequate, i.e. her English text could convey everything she wants to say, but the Vietnamese translation couldn't. I am afraid I will have the same problem some day.

Since I started Ke Chuyen more than 2 months ago, I've noticed a change in how I perceive others, especially strangers. Usually in a crowd, I often shrink myself to the point where I believe I am not noticeable  (yeah, I know Im an introvert), but recently I've motivated myself with the thought that the other person might have something interesting to share. It's always been my philosophy that everyone has some stories in them, and all stories are valuable, but not until Ke Chuyen came into existence did I really practice this philosophy. One big push coming from the fact that I give myself the role of a collector, so I tend to become greedy and want to collect all stories that I run into on my course. Sometimes I am surrounded by so many little stories of different individuals that I feel like I am going to buzz if I don't let them out, yet I struggle to find them a form. One of my purposes for Ke Chuyen is to overcome my tendency to write a good piece when I write for the public. If I write for myself and a selected few, I can articulate my thoughts better, but when I write and want people to take it seriously, I am always under pressure to make it good. And because of this self-created pressure, I can't think, because I can't let the thoughts flow freely. I know it is bad, I am trying to relax.

It is also hard to find an angle to tell about someone's life, especially if that person is well-known and has been covered before. And other writers/journalists often work the stories so that they are extraordinary or dramatic, so they magnify certain points and bend the stories that way. I, on the other hand, want to keep my stories simple, real and sincere. I don't want to overemphasize things that catch attentions, and that makes it harder to write stories, because my brain, or any average reader brain, is wired to look for dramas.

This afternoon I started an experiment. I posted an ads looking for friends in a popular expats forum. I want to see when two people with little in common face each for the first time, what  they will say about themselves. How they construct their life stories and what angle they choose to present themselves as a person. This takes a lot of gut, because I am anything but eagerly meeting strangers. It will be so awkward, but for the sake of storytelling, and for the curiosity of the social researcher in me, I will brace myself. Few people have responded so far. I will see how things go.

Friends often tell me I have the talent of making them feel comfortable. This is definitely a compliment, and I need to take advantage of it to serve my storytelling career. On the other hand, this will prepare me for my next 2 years in Canada, when, again, I will find myself in the company of people I have nothing in common with, and must struggle to find a way to make myself comfortable and sustain a conversation for more than 10 minutes.

The combination of a socially awkward and a story collector presents many challenges, so it seems.

Yeah, I have written something, finally I can sleep.